Repozytorium danych badawczych - systematycznie zarządzana cyfrowa platforma, która przechowuje, udostępnia i archiwizuje dane pochodzące z badań naukowych. Repozytoria te umożliwiają długoterminowe przechowywanie danych, zapewniając ich dostępność dla innych badaczy oraz wspierając otwarty dostęp do wyników badań, co promuje transparentność i współpracę w nauce. [1]

Repozytoria danych badawczych, podobnie jak repozytoria publikacji, mogą mieć charakter:

• specjalistyczny– repozytorium gromadzące określony rodzaj materiałów, np. dane o strukturze przestrzennej białek i kwasów nukleinowych,
• dziedzinowy– repozytorium służące do (samo)deponowania materiałów związanych z określoną dziedziną nauki,
• instytucjonalny– repozytorium gromadzące materiały wytworzone i opracowanie przez pracowników konkretnej instytucji lub grantobiorców realizujących finansowane przez nią badania,
• ogólnego przeznaczenia– repozytorium służące do przechowywania materiałów różnego typu bez względu na miejsce ich powstania.

Szczególnie rekomendowane jest korzystanie z repozytoriów dziedzinowych. Deponowanie danych w takim repozytorium zwiększa ich widoczność i ułatwia dotarcie do nich innym badaczom pracującym nad zbliżoną problematyką. To także krok w stronę realizacji zasad FAIR.

Narodowe Centrum Nauki oraz Komisja Europejska wymagają, aby dane badawcze powstałe w projekcie zostały zdeponowane w otwartym repozytorium spełniającym najwyższe standardy jakości i bezpieczeństwa.

 Repozytorium powinno:

• posiadać certyfikat CoreTrustSeal,
• być uznanym i rekomendowanym w danej dyscyplinie lub dziedzinie,
• nadawać unikalne identyfikatory (PID) umożliwiające trwałe i jednoznaczne odwoływanie się do danych,
• wykorzystywać międzynarodowe schematy i standardy metadanych,
• działać w modelu otwartego dostępu,
• korzystać z otwartych licencji (np. CC0 lub CC BY),
• zapewniać długoterminową archiwizację,
• oraz przestrzegać zasad FAIR Data (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable).

Warto zapoznać się z rejestrem repozytoriów danych badawczych re3date. Umożliwia on łatwe wyszukiwanie repozytoriów na podstawie dziedzin naukowych, lokalizacji geograficznej czy typu przechowywanych danych.

[1] Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. (2025). Polityka otwartego dostępu do danych badawczych finansowanych ze środków publicznych.  Warszawa: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.