Plan Zarządzania Danymi (ang. Data Management Plan – DMP) określa, w jaki sposób dane badawcze mają być zarządzane zarówno podczas projektu badawczego, jak i po jego zakończeniu.

W 2019 r. NCN zobowiązało autorów wniosków o dofinansowanie projektów badawczych do dołączania do zgłoszeń planu zarządzania danymi badawczymi.

Najważniejsze zasady udostępniania danych badawczych według wytycznych NCN

Najczęściej zadawane pytaniaZgodnie z aktualnymi zasadami Narodowego Centrum Nauki zniosło  obowiązek publikowania w otwartym dostępie w nowych konkursach NCN, dając kierownikom projektów pełną swobodę wyboru między modelem otwartym a zamkniętym publikacji. Co jednak pozostało bez zmian – dane badawcze powiązane z publikacjami muszą być udostępniane w otwartych repozytoriach, tam gdzie to możliwe, najlepiej na licencjach CC0 lub CC BY

• dane powinny być udostępnione w otwartym repozytorium, tam, gdzie to możliwe, zgodnie z warunkami licencji Creative Commons Public Domain (CC0) lub Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0) lub innej, która zapewnia taki sam poziom otwartości i możliwości ponownego wykorzystania danych,
• wszystkie publikowane dane muszą być opisane kompletnymi i zgodnymi z wymogami dziedzinowymi metadanymi; minimalny zakres informacji obejmuje: tytuł zbioru danych, autora(ów) i ich afiliacje, datę powstania danych i/lub daty gromadzenia, opis metodologii badawczej i narzędzi użytych do pozyskania danych, format i strukturę danych, warunki udostępniania i licencjonowania danych, adnotację o finansowaniu ze środków projektu i poprawny nr rejestracyjny projektu (Narodowe Centrum Nauki, numer projektu),
• standardy cytowania danych powinny być zgodne z wytycznymi Declaration of Data Citation Principles by FORCE 11 oraz TOP Guidelines (przykład: autor(zy), rok, tytuł danych, repozytorium, wersja, stały identyfikator).

Rozpoczynając pracę nad PZD warto:

• sprawdzić, czy istnieją już jakieś dane, które odpowiadają planowanym badaniom. NCN zwraca uwagę na to, czy została wykonana wstępna analiza tematu, a nieuwzględnienie danych już dostępnych traktowane będzie jako błąd,
• pamiętać, że NCN obliguje grantobiorców do udostępniania danych badawczych na licencji CC0 lub CC-BY,
• zapoznać się z aktualnymi rozporządzeniami funkcjonującymi na Uniwersytecie w Białymstoku w kontekście ochrony danych,
• pomyśleć o odpowiednim repozytorium do deponowania danych zgodnie z wymogami NCN.

Należy pamiętać, że najważniejszym dokumentem określającym sposób i warunki udostępniania danych badawczych jest umowa z instytucją finansującą badanie. W umowie można znaleźć wszelkie zapisy dotyczące zasad publikacji, zarówno artykułów, monografii, jak i danych badawczych powstałych w ramach projektu.

Zobacz także:

• Wytyczne NCN dla wnioskodawców do uzupełnienia Planu Zarządzania Danymi w projekcie badawczym
• Pismo w sprawie złagodzenia zapisów dotyczących "Polityki Narodowego Centrum Nauki dot. otwartego dostępu do publikacji
• Najczęściej zadawane pytania do wypełniania wniosku NCN
• Planowany harmonogram konkursów w 2026 roku
• Zarządzenie nr 39/2025 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie POLITYKI PUBLIKOWANIA W OTWARTYM DOSTĘPIE WYNIKÓW BADAŃ STANOWIĄCYCH EFEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW BADAWCZYCH, STAŻY, STYPENDIÓW NAUKOWYCH, DZIAŁAŃ NAUKOWYCH I KOMPONENTÓW BADAWCZYCH z dnia 26-06-2025